حرفهای درگوشی(ترنم باران)

می رسد روزی که شرط عاشقی دلدادگی است...آن زمان هر دل فقط یک بار عاشق می شود

نگاه ساکت باران 

به روی صورتم دزدانه میلغزد

 ولی باران نمیدانند که من

دریایی از دردم

به ظاهر گرچه میخندم

ولی در سکوتی تلخ میگریم . . .

 

در باغ « بی برگی » زادم

و در ثروت « فقر » غنی گشتم.

و از چشمه « ایمان » سیراب شدم.

و در هوای « دوست داشتن » ، دم زدم.

و در آرزوی « آزادی » سر بر داشتم.

و در بالای « غرور » ، قامت کشیدم.

و از « دانش » ، طعامم دادند.

و از « شعر » ، شرابم نوشاندند.

و از « مهر » نوازشم کردند.

 و « حقیقت » دینم شد و راه رفتنم.

و « خیر » حیاتم شد و کار ماندنم.

و « زیبایی » عشقم شد و بهانه زیستنم. 

                                     «دکتر علی شریعتی» 

                                              ( دفترهای سبز ص  ۱۶2)

 

 

مغز

1- نخوردن صبحانه

اشخاصی که صبحانه نمی خورند، قند خونشان پایین می آید. باید بدانید که تنها منبع غذایی مغز،

 قند خون است. در نتیجه کاهش قند خون ، باعث تخریب و اختلال در عملکرد مغز می شود.

2- بیش از حد غذا خوردن

در افرادی که بیش از مقدار مورد نیاز بدنشان، غذا مصرف می کنند، خون رسانی به مغز می شود

و به همین جهت، قدرت فکری آنها پایین می آید.

3- کشیدن سیگارمشکل

اشخاص سیگاری باید بدانند که سیگار کشیدن باعث جمع شدن و کوچک شدن مغز می شود

و این عامل باعث به وجود آمدن بیماری آلزایمر(فراموشی) می گردد.

4- مصرف کردن بیش از حد مواد شیرین

وجود  قند اضافی در بدن، باعث توقف جذب پروتئین و سوء تغذیه ناشی از آن و در نتیجه انحطاط

مغز می شود.

5- آلودگی هوا

مغز بیشترین مصرف کننده اکسیژن در بدن می باشد. ورود هوای آلوده به بدن موجب کاهش اکسیژن بدن می شود و به همین علت توانایی مغز پایین می آید.

6- کمبود خواب

خوابیدن باعث استراحت مغز می گردد. اگر کمبود خواب به مدت طولانی ادامه یابد، موجب تسریع

مرگ سلول های مغزی می گردد.

7- پوشاندن سر هنگام خواب

افرادی که با روسری یا کلاه می خوابند و یا به طور کلی سر خود را هنگام خواب می پوشانند، باید

توجه داشته باشند که با این کار، دی اکسید کربن در بدن زیاد می شود و به نوبه آن اکسیژن در بدن کاهش می یابد و این خود باعث ناتوانی در عملکرد مغز می شود.

8- کار کردن در بیماری

کار کردن زیاد یا درس خواندن در هنگام بیماری، ممکن است موجب کاهش کارآیی مغز و آسیب آن گردد.

9- تفکر کم

فکر کردن باعث به جریان انداختن خون در مغز می گردد. کسانی که تمرکز و تفکر را کنار می گذارند، موجب کوچک شدن مغز خود می شوند.

10- به ندرت صحبت کردن

بحث کردن و صحبت های عقلانی با افراد دیگر، باعث افزایش کارآیی مغز می گردد.

 

پژوهش‌ ها نشان می ‌دهد: برخی از عادات نامطلوب در زندگی مانند سیگار یا پرهیز از خوردن صبحانه سبب افت کارآیی مغز می ‌شود.

به گزارش سرویس بهداشت و درمان ایسنا، "مارسی پاراشیل" متخصص تغذیه و مدیر تغذیه ی بالینی

 در نظام بهداشتی هندریک آمریکا می ‌گوید: سه عامل مهمی که می‌ تواند قدرت مغز را افزایش دهد

نوع غذا، آب و اکسیژن هستند و برخی از این عادات این سه فاکتور را به میزان قابل توجهی

تحت الشعاع قرار می‌ دهند. البته ورزش و غذای مناسب، سلامت مغز را تضمین می‌ کند.


همچنین پژوهشگران دانشگاه ایالتی آریزونا به چند عادت رفتاری اشاره کرده‌ اند که توان و کارآیی

مغز را پایین می ‌آورند.

این رفتارها شامل پرهیز از خوردن صبحانه، پُرخوری، استعمال دخانیات، مصرف زیاد مواد قندی،

آلودگی هوا، کمبود خواب، کاهش تفکر مثبت و کار کشیدن از مغز به هنگام بیماری هستند.

اشخاصی که صبحانه نمی‌ خورند قند خون شان به سطح پائین ‌تری افت می‌ کند. این امر باعث

تامین نامناسب مواد غذایی برای مغز و در نتیجه افت فعالیت مغزی می ‌شود.

از سوی دیگر، پُرخوری هم، سلامت مغز را به خطر می‌ اندازد. پُرخوری باعث تصلب شرائین مغز

شده و منجر به کاهش قدرت ذهنی می ‌شود.

دخانیات نیز باعث کوچک شدن قابل توجه مغز شده و حتی منجر به بروز آلزایمر می ‌شود.

علاوه بر این ها استفاده ی زیاد از مواد قندی و شیرین، جذب پروتئین و مواد غذایی را متوقف و منجر به سوء تغذیه و احتمالا اختلال در رشد مغزی خواهد شد.

به گزارش ایسنا با توجه به این که گفته شد یکی از فاکتورهای اصلی برای سلامت و قدرت مغزی اکسیژن است پس قطعا آلودگی هوا عامل مهمی است که این عضو را تهدید می ‌کند. مغز بزرگترین مصرف کننده ی اکسیژن در بدن ما است. دمیدن هوای آلوده باعث کاهش اکسیژن تامینی مغز

شده و منجر به کاهش کارآیی این عضو مهم می ‌شود.

خواب کافی هم به مغز ما استراحت می ‌دهد. دوره طولانی کاهش خواب به تسریع مرگ سلول های مغزی منجر خواهد شد.

همچنین کار کشیدن از مغز یا مطالعه در زمان بیماری ممکن است سبب کاهش کارآیی مغز و

در نتیجه صدمه مغزی شود.

و بالاخره محققان معتقدند؛ تفکر بهترین راه برای تمرین دادن به مغز است. کاهش افکار مثبت

 مغزی ممکن است باعث کوچک شدن مغز شود.

بر اساس این گزارش، مغز انسان دارای انتقال دهنده ی عصبی است که مهمترین آن ها دوپامین، سرتونین و استیل کولین هستند.

این انتقال دهنده‌ها در زرده ی تخم مرغ، نخودفرنگی، گوشت، ماهی، شیر، پنیر و سبزیجاتی

چون کلم بروکلی و کلم پیچ موجود هستند.

همچنین دوپامین در مغزها، گوشت ماهی، محصولات سویا و غذاهای پروتئینی یافت می ‌شود. سرتونین نیز در غذاهای کربوهیدراتی مثل نان و ماکارونی و سیب زمینی موجود است.

محققان انجمن قلب آمریکا نیز اخیرا بر این باور هستند که آن چه برای قلب مفید است برای مغز نیز سودمند است.

به گفته محققان؛ این اقدامات نه تنها توان و کارآیی مغز را بهبود می‌ بخشد بلکه می ‌تواند

در پیشگیری از آلزایمر نیز موثر باشد.

 

 

مغز از دو نوع سلول تشکیل یافته است. نوع اول نورون‌ها(NEURON) یا سلول های عصبی هستند که در زمان جنینی تشکیل شده و پس از تولد بر مقدار آن‌ها افزوده نمی‌شود. اما فعالیت‌های ذهنی می‌تواند آنها را پربارتر و حجیم‌تر کند.

نوع دوم سلول‌های پشتیبان یا نوروگلیا (NEUROGLIA) هستند. نوروگلیا بافت پیوندی است که بافت عصبی را حمایت می کند و کار تغذیه و بازسازی اندامک‌های نورون‌ها را به عهده دارند و بر خلاف

نورون‌ها می‌توانند تا لحظه مرگ تکثیر پیدا کنند. با حجیم‌تر شدن نورون‌ها، تعداد سلول‌های پشتیبان

 زیاد شده و با افزایش آن‌ها، نورون‌ها قابلیت بیش‌تری پیدا می‌کنند. مثلاً مغز انیشتین علاوه بر چین و شکنج‌های عمیقی که دارد حاوی سلول‌های حمایت‌گر بسیار زیادی نیز هست. مثال دیگر مغز راننده‌های کامیون یا تاکسی است؛ آن قسمت از مغز که مربوط به نقشه‌یابی فضایی است، در این افراد رشد بیش‌تری داشته و دارای سلول‌های حمایت‌گر بیش‌تری است.

تحقیقات اخیر نشان می‌دهد افرادی که مهارت‌های شغلی بالایی دارند، مثل مهندسین، معلمین و پزشکان دارای سیناپس‌های مغزی بیش‌تری هستند. سیناپس (SYNAPSE) به محل اتصال و تماس

دو نورون یا نورون با ماهیچه گفته می‌شود. هرچه فعالیت یک عضو ظریف‌تر باشد، سیناپس‌های عصبی در آن عضو بیش‌تر خواهد بود.

با استفاده از چند راه ساده ی زیر می‌توانید توانایی سلول‌های مغزی را تا سال‌های زیادی حفظ کنید.

 

1- ورزش کنید

دانشمندان یک موسسه تحقیقات بیولوژیکی دریافتند که در مغز موش‌های بالغی که تحت برنامه ورزشی قرار گرفته‌اند، تولید سلول‌های مرکز حافظه (هیپوکامپ) افزایش داشته است. پس نتیجه می‌گیریم ورزش‌کاران (حتی غیرحرفه‌ای‌ها) خیلی باهوش‌تر از افرادی هستند که یک گوشه نشسته

و در CHAT ROOMها وقت می‌گذرانند. از طرف دیگر ثابت شده است که انجام حرکات ورزشی دلخواه، چند برابر بیش‌تر از انجام یک سری حرکات ورزشی غیرمتنوع تأثیر خواهد داشت.

پس سعی کنید از ورزش لذت ببرید، نه این که به صورت اجباری و اکراه آن را انجام دهید و اگر به یک رشته ورزشی علاقه دارید، دنبال آن را بگیرید. جهت تقویت پشت کار برای ادامه ورزش، داشتن یک دوست هم‌پا بسیار مفید می‌باشد.

 

2- ذهن خود را ورزش دهید

با استفاده از سلول‌های خاکستری مغز و وادار کردن آن‌ها به فعالیت در زمینه‌های مختلف، مغز را ورزش دهید. با راه‌های بسیار ساده می‌توانید به رشد و ترمیم سلول‌های عصبی و افزایش شاخه های سلول های عصبی (دندریت) کمک کنید. فکر کردن به چیزهای زیبا و مثبت یک راه است. استفاده از کلمات جدید و تجربه مزه‌ها و بوهای جدید، تغییر مسیر هر روزه و رفتن از یک راه جدید، همه باعث می‌شود

که اعمال شما در کورتکس مغز تجزیه و تحلیل شود. کورتکس عالی‌ترین لایه مغز است که کارهایی

را که نیاز به درک و تیزذهنی دارد انجام می‌‌دهد. اعمالی که برای ما به‌صورت عادت در می‌آیند، از سطح کورتکس پایین آمده و در بصل‌النخاع انجام می‌شوند. پس با تغییر عادت می‌توانیم کورتکس خود را از بی‌فعالیتی خارج کرده و از آن کار بکشیم.

پس، از عادت‌های فیزیکی و روش‌های روزمره ی خود فاصله بگیرید و به دنیای ناشناخته‌ها و تجربیات جدید سلام کنید.

 

3- از غذاهای دریایی تناول کنید

روغن اُمگا-3 که در گردو، دانه‌کتان و  غذاهای دریایی به وفور وجود دارد، تقویت کننده قلب و مغز شناخته شده است. اُمگا-3 دارای خواص و اثرات مفید فراوانی در بدن انسان است. یکی از این فواید عبارت است از تسهیل جریان خون به مغز. تجربه نیز ثابت کرده است کسانی که موجودات دریایی قسمت عمده غذای آن‌ها را تشکیل می‌دهد، کمتر در معرض سکته، فشارعصبی، کمبود تمرکز و حافظه هستند.

به تازگی مکمل‌های غذایی زیادی مخصوص کودکان وارد بازار شده است که در ترکیبات آن‌ها اُمگا-3

قرار دارد. برای دریافت اُمگا-3 ، مصرف سه وعده غذای دریایی مانند ماهی سالمون، ساردین، تن و

... در هفته توصیه می‌شود. به یاد داشته باشید که ماهی‌های چرب آب‌های سرد حاوی اُمگا-3

بیش‌تری می‌باشند.

تخم‌مرغ‌ حاوی اُمگا-3 نیز می‌تواند تا حدودی تأمین‌کننده این ماده مهم برای بدن باشد. به تازگی در کشور انگلستان شیرهای حاوی اُمگا-3 نیز با نام « SUPER MILK » به بازار عرضه شده که مانند

تخم‌های حاوی اُمگا-3 ، برای کسانی که نمی‌توانند از ماهی استفاده کنند، ارزش‌مند می باشد.

مصرف غلات و حبوبات پخته را نیز فراموش نکنید.

 

4- مصرف چربی را به حداقل ممکن برسانید

چربی‌ها قادرند حواس ذهنی شما را کاهش دهند. پژوهشی در دانشگاه تورنتو نشان داد، مهارت‌های ذهنی مانند حافظه، هوشیاری، تشخیص، فاصله و یادگیری قوانین، در موش‌هایی که رژیم غذایی با چربی 40 درصد داشته اند، فروکش کرده است. این علایم با مصرف چربی‌های اشباع شده تشدید یافت. علت این امر عبارت است از:

1- مقدار چربی خون را بالا برده و جریان خود را کندتر می‌کند. بنابراین اکسیژن رسانی به اعضاء،

خصوصاً مغز کاهش پیدا می‌کند.

2- افزایش چربی می‌تواند باعث کند شدن متابولیسم گلوکز که منبع عمده انرژی سلول و تنها منبع انرژی سلو‌ل‌های مغزی است، شود. چربی‌های اشباع در گوشت و مواد لبنی یافت می‌شوند.

بنابراین بهتر است گوشت بدون چربی و مواد لبنی کم چرب استفاده کنید. از ماهی، حبوبات مانند

 لوبیا و عدس و بنشن و ... زیاد مصرف کنید. سعی کنید نیاز روزانه بدن به چربی را با خوردن

 روغن های گیاهی مانند: روغن زیتون، کانولا(گلزا)،آفتابگردان،سویا و دانه‌های روغنی مانند

 گردو و فندق تأمین کنید و تا حد امکان از مصرف روغن‌های جامد و مواد غذایی سرخ شده

به خصوص چیپس، پرهیز کنید.

 

5- از مصرف میوه و سبزی غافل نشوید

سبزیجات برگ سبز تأمین‌کننده ویتامینE می‌باشند. افزایش مصرف این ویتامین از طریق غذا می‌تواند تأخیر در تحریک سلول‌های عصبی را در افراد آلزایمری (فراموشی دوران پیری) بهبود دهد. هم‌چنین مصرف میوه‌ها و سبزیجات تازه، فلفل و مرکبات که غنی از ویتامین C هستند می‌تواند از آسیب رشته های عصبی جلوگیری کند. هم‌چنین کمبود  ویتامین B1 در بیماران دچار آلزایمر دیده شده است.

بنابراین با مصرف سبزیجات و میوه‌های تازه، ویتامین‌ها و املاح مورد نیاز بدن خود را تأمین کنید.

6- از مواد الکلی پرهیز کنید

فردی که مرتباً از مشروبات الکلی استفاده می‌کند، حافظه، عکس‌العمل و توانایی ذهنی کندی دارد. توانایی بدنی و ذهنی در این معتادان الکلی کم کم رو به انحطاط می‌رود مثلاً ضربه زدن، نشانه‌گیری هدف و... .

مطالعات انجام شده روی موش‌ها نشان داده است الکل و نوشیدنی‌های الکلی از تولید سلول‌های

جدید مغزی در هیپوکامپ جلوگیری می‌کند. یعنی الکل نه تنها موجب کاهش توانایی سلول‌های مغزی می‌شود، بلکه از ترمیم و رشد مجدد آن‌ها نیز جلوگیری می‌کند.

منبع : ماهنامه دنیای سلامت